Kötü, yanlış ve köhnemiş alışkanlıklar asla istikrar getirmez.
Fındığı on yıllardır yönetenler, beceriksizliklerini bize “istikrar” diye sunmaya çalışıyorlar.

Oysa istikrar; yanlışta ısrar etmek değil, doğruyu kalıcı hâle getirmektir.

Ülkemizde birbirinden kıymetli ozanlarımız, şairlerimiz var. Alışkanlıklar üzerine söylenen şu dizeler meseleyi ne güzel anlatıyor:

ALIŞKANLIK

Bu kirli düzenin düzenbazları
Azrail’e rüşvet vermeyi dener
Ölünce dünyanın en kurnazları
Torpille Cennete girmeyi dener

Eğer kötü alışkanlıklarımızı sürdürür ve buna da “istikrar” dersek; değişmekten korkarsak, bugün sahip olduklarımıza yarın sahip olamayız.

Sevgili okurlarım,

Çay ve fındık nedir?
Sadece bir geçim kaynağı mıdır?

Karadeniz insanı için fındık;
ekmektir, aştır.
Çocuklarının düğünüdür.
Başını soktuğu evidir.

Bu kadar hayati bir temelin üzerinde oyun oynanmaz. İnsanlara hata yaptırılmaz.

Elbette herkes hata yapabilir.
Ancak hatalardan ders alınmazsa, o hata alışkanlık olur.
Her alışkanlık bir sonraki yanlışın virüsüne dönüşür.

Yıllardır bu çarktan ne fındık üreticisi ne de çay üreticisi kurtulabildi. Kurtulmaması için adeta özel bir gayret gösterildi.

Nasıl mı?

Dünya fındığının yüzde 80’den fazlasını biz üretiyoruz.
Ama Hollanda, İngiltere, İrlanda, İsviçre, Macaristan, Bulgaristan, Kanada gibi ülkeler fındık üretmedikleri hâlde ithal ettikleri ürünü işleyip ihraç edebiliyorlar.

Biz ise ham maddeyi satıp seyrediyoruz.

Ülkemizde yaklaşık üç milyon insan fındıktan geçimini sağlamaya çalışıyor.
Ben yazarken utanıyorum.
Eminim siz de okurken mahcup oluyorsunuz.

Peki yönetenler?

Fındığın değeri nedir?
Sadece lira mıdır?
Gram mıdır?
Yoksa bir kültürün, bir kimliğin, bir duruşun sembolü müdür?

Fındık; Karadeniz insanının karakteridir.
Dik duruşudur.
Onurudur.

Bu sahipsiz insanların değerli ürününü küçük menfaatler uğruna yok etmeyin.

Bugün:

• Araziler küçülüyor.

• Fındık bahçeleri ormana dönüşüyor.

• Ocaklar yanıyor, verimsizleşiyor.

• Üretici köyüne çıkamaz hâle geliyor.

Ordu’dan Rize sınırına kadar olan bölgede fındıktan başka güçlü bir alternatif yok.

Bu ürünü zayıflatırsanız;
sadece ekonomik bir kayıp yaşamazsınız,
bir kültürü zayıflatırsınız.

Her şeyin karşılığını para olarak görmeyin.
Fındık, Karadeniz kültürünün temel yapı taşlarından biridir.

Gelecek yazımda çözüm önerilerini tek tek sıralayacağım.

En başta bir kültür katliamına karşı sorumluluğumuzu yerine getirmeliyiz.

Kulak asmayanlar, bir gün mutlaka hesap verir.

Sağlıcakla kalın…

Tekin KÜÇÜKALİ

Bu yazı daha önce Taka Gazetesi’nde yayımlanmıştır.